Banner 11Banner 22Muhafazabanner h3Banner 7

Konuşmalar önceki sayfa

12.12.2011 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI 2012 BÜTÇESİ TBMM GENEL KURULU

Sayın Başkan,
Değerli Milletvekilleri;

Yüce Meclisimizin 2012 Mali Yılı Bütçe Kanunu Tasarısı kapsamında Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın görev ve faaliyetleri ile 2012 yılı hedefleri hakkında bilgi vermek üzere huzurlarınızda bulunmaktayım.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin siz değerli üyelerini ve sizlerin şahsında, milletimin bütün fertlerini, sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Bütçe görüşmelerinin, ülkemiz için yol gösterici ve hayırlı sonuçlara vesile olmasını temenni ediyorum.

Bakanlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında, 640 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları düzenlenmiştir.

  • Bu kapsamda, Gümrük Müsteşarlığının yanı sıra, mülga Sanayi ve Ticaret Bakanlığı uhdesinde yer alan dört genel müdürlük; İç Ticaret, Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi, Esnaf ve Sanatkârlar ile Kooperatifler Genel Müdürlükleri Gümrük ve Ticaret Bakanlığı çatısı altında toplanmıştır.
  • Rekabet Kurumu da Bakanlığımızın ilgili kurumu haline gelmiştir.
  • Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde ticaret ile gümrük işlemlerinin birleşmesi; haksız rekabetin önlenmesi, maliyetlerin düşürülmesi, ticaretin etik kurallar çerçevesinde yapılması bakımından etkin bir işleyişi sağlamaktadır.
  • Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yeni yapısıyla, ülkemizi dünyanın en kolay ve güvenli ticaret yapılan ülkelerinden biri haline getirmeyi hedeflemektedir.
  • Eşyanın gözetimine gümrüklerden başlayarak, nihai tüketiciye kadar tüm arz zinciri boyunca etkin bir kontrol sistemini sürdürecek Bakanlığımızın görevlerini şöyle özetleyebiliriz:
    1. Gümrük politikasını belirlemek ve uygulamak. Özellikle gümrük rejimleri ve gümrük vergilerinin tahsili işlemlerini yürütmek.
    2. Kaçakçılığı önlemek, izlemek ve soruşturmak.
    3. Gümrük işlemleriyle ilgili verileri risk analizine tabi tutarak sonradan kontrol işlemlerini yürütmek.
    4. Gümrük Kanunu’na göre tasfiye işlemlerini gerçekleştirmek.
    5. İç ticaret politikalarını belirleyerek diğer kurumlar ile işbirliği içerisinde ticaret politikasının uygulanmasını temin etmek.
    6. Doğrudan tüketiciye sunulan ürünler ile ilgili piyasa gözetimi ve denetimini gerçekleştirmek.
    7. Ülke genelinde 81 il ve 892 ilçede bulunan toplam 975 adet Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’nin koordinasyonunu sağlamak,
    8. Esnaf ve sanatkârlar ile kooperatifçilik ile ilgili hizmetleri, bu alana ilişkin politikaları belirleyerek yürütmek.

Bakanlığımız yeni yapısıyla merkez ve taşra teşkilatıyla 74 milyon vatandaşımıza doğrudan temas eden ve hizmet götüren bir yapıya kavuşmuştur.

İNSAN KAYNAĞIMIZI YENİLEDİK

Bakanlığın hedefleri doğrultusunda öncelikle insan kaynağını nitelik ve nicelik olarak iyileştirmek üzere önemli adımlar atıyoruz.

  • Gümrük idarelerimizin yıllardır öncelikli sorunlarından biri olan taşra birimlerinin personel ihtiyacını karşılamak üzere, 2011 yılı içinde toplam 5 bin yeni kadro tahsis edildi.
  • Böylece kadro sayısı toplamda 18 bin 991’e ulaştı. Bu sayının 10 bin 768’i dolu, 8 bin 223’ü boş kadrodan oluşmaktadır.
  • 2011 yılı başından bugüne kadar yaklaşık bin 400 personelin atama işlemleri tamamlandı.

Sayın Başkan, Değerli Milletvekilleri;
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde 2011 yılında gerçekleştirdiğimiz yatırım ve projeleri Bakanlığı oluşturan iki ana bölüm çerçevesinde sizlere aktarmak istiyorum.

A) GÜMRÜKLER

Gümrükler, ülkenin teşebbüs gücünü, rekabetini arttıran yerlerdir.

Herhangi bir hizmetimizin “dünyanın en iyisi” standardına yakın veya denk olmadığı noktada, biz rekabetten vazgeçiyoruz demektir.

Biz de bu noktadan hareketle; Dünyanın en iyi, en güvenli ve en hızlı gümrük idarelerini oluşturarak müteşebbislerimizin rekabet gücünü arttırmak hedefiyle yola çıktık.

Bakanlığımızın geleceğe dönük hedeflerle yürüttüğü hizmetlerin ve hükümetimizin “güven” üzerine kurulu iç ve dış politikasının pozitif bir yansıması olarak, bu yıl ülkemizin dış ticaret hacmi geçen yıla göre %30 artmıştır.

2011 yılı Ocak-Ekim döneminde; kesinleşen rakamlara göre:

  • 1 milyon 773 bin beyanname ile 201,6 milyar dolarlık ithalat,
  • 2 milyon 128 bin beyanname ile 111,4 milyar dolar ihracat olmak üzere
  • Toplam 313 milyar dolarlık dış ticaret işlemi gerçekleşmiştir.
  • Ekim 2011 itibariyle; toplamda 10 milyon 612 bin 490 araç giriş-çıkışı gerçekleşmiştir.

1- GÜMRÜKTE YENİ UYGULAMALAR

Gümrük mevzuatımızı yeniledik.

a) Mevzuatı Yeniliyoruz

5911 sayılı Gümrük Kanunu değişikliği, Gümrük Yönetmeliği ve diğer ikincil mevzuatdüzenlemeleriyle gerçekleştirdiğimiz yeni yasal düzenlemeler şöyledir:

  • Mevzuatımızı, Avrupa Birliği Gümrük mevzuatında 2000 yılı sonrasında yapılan değişikliklerle tamamıyla uyumlu hale getirdik,
  • Gümrük kontrollerinde risk analizi temelli yapıya geçtik,
  • Riskli olmayan işlemlerin kontrolünün hızlı ve kolay biçimde sonuçlandırılmasına yönelik yeni uygulamalar başlattık,
  • Elektronik gümrük uygulamalarına geçiş için gerekli hukuki alt yapıyı oluşturduk,
  • Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği ve beyan esası başlattık,
  • Gümrük vergisi muafiyet limitlerinde vatandaş lehine düzenlemeler yaptık,
  • Avrupa ülkelerinin tamamını kapsayan ve kısaca “Ortak Transit” denilen transit taşıma sistemine ilişkin hukuki çerçeveyi oluşturduk.

b) Ortak Transit Sözleşmesi

Öncelikle Ortak Transit Sözleşmesi’yle ilgili bazı bilgileri sunmak istiyorum.

Nakliyecilerimiz, Avrupa Birliği ülkelerine yönelik taşımalarda TIR Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde TIR karnesi kullanmaktadır.

TIR karnesi ile yapılan transit taşımacılıkta karne; gümrük vergilerinin ödenmesini sınırlı düzeyde güvence altına almaktadır.

Geçilen ülke sayısına göre de karne maliyetleri artmaktadır.

Ülkemizin Ortak Transit Sözleşmesi'ne taraf olmasıyla birlikte taşımacılarımız;

  • Avrupa Birliği'ne yönelik taşımalarda, belge maliyeti olmaksızın ve alternatiflerine göre daha düşük maliyetle teminat kullanarak transit işlemi gerçekleştirebileceklerdir.
  • Ortak transit rejiminde nakliyecimiz, gerek Türk gümrük idarelerinde gerekse AB gümrük geçişlerinde daha az bürokrasi ile karşılaşılacaktır.
  • Ayrıca nakliyeci elektronik beyanı her aşamasında izleyip, taşıma sürecini takip edebilecektir.

Ortak Transit Yönetmeliği 24 Ağustos 2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Ülkemizin 1 Temmuz 2012’de Ortak Transit Sözleşmesi ve Tek İdari Belge Sözleşmesine taraf olmasını hedefliyoruz.

  • Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemini (NCTS) uygulayan 10 Gümrük İdaresi (Kapıkule Tır, Kapıkule Gar, Kapıkule Yolcu Salonu, Hamzabeyli, İpsala, Pazarkule, Dereköy, Avrupa Serbest Bölge, Uzunköprü ve Ankara Tır Gümrük Müdürlükleri) bulunmaktadır.

16 Kasım 2011 tarihinden bu yana yaklaşık 400 transit işlemi sistem üzerinden başarıyla gerçekleştirilerek ibra edilmiştir.

Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemini kara gümrük idarelerinde yaygınlaştırdıktan sonra diğer taşıma şekillerinde de uygulamayı hedefliyoruz.

c) Antrepolarımızı Lojistik Merkez Haline Getiriyoruz

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Türkiye İhracatçılar Meclisi sektörün taleplerini göz önünde bulundurarak “Perakende Sektörü Eylem Planı”nıhazırladık.

  • Eylem Planı kapsamında, Gümrük Yönetmeliği’nde değişiklik gerçekleştirdik.
  • Antrepo rejimi kapsamında bulunan eşyanın gerek antrepoda gerekse antrepo dışında, firma sahibinin fabrikası sahası veya paketleme ünitesinde, paketleme ve birleştirme gibi işlemlere tabi tutulmasına ve serbest dolaşımda bulunmayan eşya ile paketlenmesine imkân sağlandı.
  • Bu itibarla, perakende sektöründe yer alan firmalarımız yurt dışından getirilen eşyanın ithalatını yapmaksızın milli eşya ile birleştirerek kendi paketleme ünitesinden doğrudan transit ticarete konu edebilmekte, A.TR dolaşım belgesi düzenleyerek Avrupa Birliği ülkelerine gönderebilmektedir.
  • Türkiye genelinde 560 genel ve 624 özel antrepo olmak üzere toplam 1184 antrepo bulunmaktadır.
  • Antrepoları lojistik depolama üssüne dönüştürecek bu çalışmayla; ihracatçılarımızın mümkün olan en az maliyet, işlem ve sürede ürünlerini pazara sunuma hazır hale getirmelerini sağlayarak, firmalarımızın bu alandaki rekabet gücünü artırmayı hedeflemekteyiz.

d) Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği

Gümrük hizmetlerini hızlandırmak için uyguladığımız yeni bir projemiz de “yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği”dir.

Bu uygulama sayesinde

  • Gümrük iş ve işlemlerinin daha verimli yapılmasına,
  • Dış ticaret erbabına hızlı ve güvenli hizmet sunulmasına,

Olanak sağlanmıştır.

e) İpek Yolu Gümrük İdareleri Projesi

Bakanlığımızca çalışmaları tamamlanan ve 2008 yılında başlatılan İpek Yolu Projesiyle; tarihte ticaretin can damarı olan İpek Yolu’nu ve dolayısıyla bölgemizi yeniden ticaretin merkezi haline getirmeyi hedefliyoruz.

Bu projeyle;

  • Tarihi ipek yolu üzerinde yer alan ülkelerde belirlenen bir rota üzerindeki gümrük kapıları yenilenecek,
  • Fiziki alt yapı iyileştirilecek ve
  • Gümrüklerde bekleme süreleri azalacaktır.

Bu proje kapsamında en son 26-28 Ekim tarihlerinde, Gürcistan’ın Batum şehrinde “İpek Yolu Ülkeleri arasında Ticareti Geliştirme ve Kolaylaştırma hususunda Gümrük İdarelerinin Oynadığı Rol” konulu 4. Uluslararası Forum, 15 devletin, uluslararası kuruluşların ve özel sektör temsilcilerinin katılımıyla yapılmıştır.

Bu Forum’da,

  • İpek Yolu güzergâhındaki ülkelerin durumu,
  • Uluslararası işbirliği için yapılması gerekenler,
  • Ticaretin geliştirilmesi ve kolaylaştırılmasına yönelik çalışmalar

tüm yönleriyle ele alınmıştır.

Türkiye tarafından önerilen “Eylem Planı” Forum sonunda uygun bulunmuş, böylelikle Türkiye’nin önderliğinde hayata geçirilecek Kervansaray Projesi’nin yol haritası belirlenmiştir.

f) Gümrük ve Ticaret Konseyi

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın kurulmasındaki temel amaçlardan biri gümrük ve ticaret işlemlerini birleştirerek, gümrüklerde başlayan ve tüketiciye kadar giden arz zinciri boyunca sunulan mal ve hizmetlerin etkin biçimde kontrolünü sağlamaktır.

Bu kontrolü sağlarken de tüm paydaşlarımızla birlikte çalışmayı ve sürekli olarak fikir alışverişinde bulunmayı önemsiyoruz.

Bu kapsamda gümrük ve ticaret politikalarının oluşturulması ve uygulanması ile ilgili görüş bildirmek ve bu konularda çalışmalar yapmak üzere danışma organı niteliğinde Gümrük ve Ticaret Konseyi’ni oluşturduk.

Konseyde, gümrük ve ticaret alanında faaliyet gösteren tüm taraflar temsil imkânına sahip olacaktır.

Konseyin çalışma usul ve esaslarının düzenlenmesi yönündeki mevzuat çalışmalarımız tamamlanmak üzere ve kısa sürede hayata geçireceğiz.

g) Uzlaşma Müessesesi

Uzlaşma müessesinin usul ve esaslarını düzenleyen Uzlaşma Yönetmeliği 27 Ağustos 2011 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Uzlaşma Müessesesi ile yükümlüyle Gümrük İdaresi arasındaki vergisel ve buna bağlı cezai ihtilafların yargıya gitmeden çözümlenmesi, Bakanlığımızın muhatap olduğu dava sayısını azaltmayı ve davaların hazineye maliyetini düşürmeyi hedefliyoruz.

  • Uzlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten bu güne kadar 143 uzlaşma talebinde bulunulmuştur.
  • Bunlardan 91’i uzlaşmayla sonuçlanmış,
  • 10 başvuruda uzlaşma sağlanamamış,
  • 19 başvuru usul hükümleri yönünden reddedilmiştir.
  • 23 başvuru ise değerlendirme aşamasındadır.

2- GÜMRÜK KAPILARINI YENİLİYORUZ

Ticaret hayatını kolaylaştırmak ve dünyanın en iyi hizmetini sunan örnek gümrük idarelerini oluşturmak hedefiyle gümrük idarelerimizi fiziki açıdan da güçlendiriyor ve yeniliyoruz.

Bu çerçevede başta sınır kapılarımız olmak üzere;

  • Gümrük kapılarımızı yenilemek ve potansiyelini arttırmak üzere en verimli uygulama olan ve bütçeye herhangi bir yük getirmeyen “Yap-İşlet-Devret” modelini uyguluyoruz.
    • Gürbulak, İpsala, Cilvegözü, Habur, Kapıkule, Hamzabeyli ve Sarp Gümrük kapılarını yenileyerek hizmete açtık.
    • Nusaybin Gümrük Kapısı'nın inşaat çalışmaları devam ediyor.
    • Çıldır-Aktaş, Türkgözü, Dilucu, Kapıköy Esendere, Ali Rıza Efendi, Akçakale, Karkamış, Öncüpınar, Yayladağı, Pazarkule, Dereköy Gümrük Kapıları ile Halkalı ve Erenköy Gümrük Müdürlüklerinin Yap-İşlet-Devret modeliyle yapılandırılması çalışmaları sürüyor.
    • Bu kapılarımızda; tahsis, kamulaştırma, mayın temizliği, karşı ülke ile mutabakat, fiyatlandırma ve görevlendirme gibi işlemler bitirildikçe inşaat ve yapılandırma işlemlerini başlatıyoruz.
    • İç gümrüklerimizden Halkalı ve Erenköy Gümrük Müdürlükleri ise ihtiyaca binaen daha uygun yerlere taşınacaktır.
  • Öte yandan Ortak Kapı uygulamasına dönük olarak Gürcistan, İran ve Suriye ile anlaşmalar imzaladık.
  • 2012 yılında bu ülkelerle bazı gümrük kapılarımızda “ortak kapı” uygulamasını başlatmayı hedefliyoruz.
  • Ortak Kapı uygulamasına konu olan sınır kapılarımızda mevcut durum şöyledir:
    • Gürcistan’la Çıldır-Aktaş,
    • İran’la Van-Kapıköy ve Iğdır-Dilucu sınır kapılarının açılması hususunda anlaşmalar imzaladık.
    • Kapıköy sınır kapımız ise yolcu işlemleri için 16 Nisan 2011 tarihinde faaliyete geçmiştir.
    • Irak ile Ovaköy-Karavala ve Aktepe-Bacuka bölgelerinde yeni sınır kapıları açılmasına yönelik çalışmalar olumlu bir seyir içerisinde sürmektedir.
    • Gürcistan’la, özellikle yolcu işlemlerine yönelik olarak yeni sınır kapıları (Muratlı-Camili) açılması için görüşmeler devam etmektedir.

Açmayı planladığımız yeni kapılarımız da, yine Yap-İşlet-Devret modeliyle yapılacak ve devlet bütçesine mali bir yük getirmeyecektir.

SURİYE İLE İLGİLİ GELİŞMELER

Bakanlık bünyesinde faaliyetlere geçmeden önce gümrük kapılarımızı etkileyen son gelişmeler hakkında sizlere bilgi vermek istiyorum.

Suriye’de son dönemde yaşanan gelişmeler sonrasında ülkemizin Suriye üzerinden yaptığı taşımacılık işlemlerinde güvenlik problemi baş göstermiştir.

Bu durum maliyetleri de arttırmıştır.

Yaptığımız değerlendirmelere göre mevcut durumda Suriye üzerinden taşıma maliyeti TIR başına gidiş-geliş bin 225 Amerikan dolarından 2 bin 663 Amerikan dolarına yükselmiştir. Yaş sebze ve meyvede ise bu rakama yaklaşık 500 dolar daha eklenmektedir.

Bu nedenle Suriye üzerinden yapılacak taşımacılık işlemleri için farklı güzergâhlar oluşturuyoruz.

Karayolu ve denizyolu taşımacılığının şartlarını ayrı ayrı değerlendiriyoruz.

Karayolu taşımacılığının bu süreçte Irak üzerinde devam etmesi uygun olacaktır.

Türkiye ile Irak arasında tek bir hudut kapısı mevcuttur. Buna göre Habur–İbrahim Halil Kara Hudut Kapısı’ndan Irak’a geçecek olan araçlar;

  1. Irak – Ürdün hududundaki Trebil – Kamarah Kara Hudut Kapısı’nı kullanarak Ürdün’e veya daha sonraki varış ülkelerine gidecekler,
  2. Irak – Suudi Arabistan hududundaki Arar Kara Hudut Kapısı’ndan Suudi Arabistan’a veya sonrasındaki varış ülkelerine ulaşacaklardır.

Habur Kara Hudut Kapısı Irak ile hızla artan ticaretimiz nedeniyle en üst kapasitede çalışmaktadır. Bu nedenle Irak ile yeni hudut kapıları açmak ve Habur’un kapasitesini artırmak için çalışmalara Haziran ayında başladık;

Bu çerçevede 17 Kasım 2011’de Ankara’da yaptığımız toplantıda;

  • Habur’un kapasitesinin geliştirilmesi için üçüncü köprünün yapılması,
  • Habur’un yaklaşık 5 km batısındaki Aktepe – Bacuka mevkiinde yeni bir kara hudut kapısının açılması ve
  • Habur’un yaklaşık 12 km batısındaki Ovaköy – Karavala mevkiinde başka bir kara hudut kapısı ile bir demiryolu hudut kapısının açılması konularında mutabakata vardık.

Üçüncü köprünün Türkiye tarafından inşası ve maliyetinin yarı yarıya paylaşılmasını içeren protokolü bu ayın son haftasında Dohuk’ta imzalayacağız.

Yeni kapıların kesin yerlerini de yine aynı toplantıda karşılıklı görüşmeler neticesinde tespit ederek çalışmalara başlayacağız.

Kara kapılarının yanı sıra bölgeye yapılacak ticarette Akdeniz üzerinden gerçekleştirilecek deniz taşımacılığını da değerlendirmeyi planlıyoruz.

Deniz yolunun kullanılması durumunda;

  1. Konteynerlerle taşınması sorunlu olabilecek ve kısa sürede varış noktalarına ulaşması gereken ürünler için Mersin ve İskenderun Limanlarımızdan,
    • Mısır’ın İskenderiye Limanına
    • Suudi Arabistan’ın Cidde Limanı’na,
    • Ürdün’ün Akabe Limanı’na
  2. Ro-Ro hatlarının kurulması gündemimizde bulunmaktadır.
  3. Konteynerlerle taşınabilecek yüklerin de diğer limanlarımızdan aynı varış güzergâhlarına sevk edilmesi en uygun tercihler olarak görülmektedir.
  4. Mısır’ın İskenderiye Limanı yakındır. Ancak buraya inen yüklerin karayoluyla Mısır’ın Kızıldeniz kıyısındaki Safaga Limanı’na gönderilmesi ve buradan tekrar Ro-Ro ile Ürdün veya Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki limanlarına sevkedilmesi gerekecektir.
  5. Ro-Ro hatlarının Ürdün ve Suudi Arabistan’a doğrudan kurulması halinde ise görece yüksek maliyeti bulunan Süveyş Kanalı geçiş ücretinin maliyetlere eklenmesi söz konusudur.

Tüm alternatifleri değerlendiriyoruz ve deniz yoluyla sevkiyatlar için en uygun güzergâhı belirleyerek kısa sürede hizmete sokacağız.

3- KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE

a) Teknolojik alt yapıyı güçlendiriyoruz

Kaçakçılıkla mücadeleyi etkin bir şekilde sürdürmekte kararlıyız.

Bunun için bilhassa teknolojik alt yapıyı ve teknik cihaz kapasitemizi sürekli yeniliyor ve sayıca artırıyoruz.

Bu kapsamda 2011 yılında;

  • İlave olarak araçlar için 3 X-Ray, bagajlar için 4 X-Ray, 1 adet araç tipi (mobil) bagaj X-Ray, 50 Radyasyon El Dedektörü, 10 kaçak eşya arama çantası ve 5 adet fiberskop cihazı alınmıştır.

b) Kaçak Yakalamaları

Koordinasyonu Bakanlığımızca yürütülen akaryakıt kaçakçılığı ile mücadele için ilgili tüm birimlerin katkıları ile “Akaryakıt Kaçakçılığı ile Mücadele Eylem Planı” hazırlandı ve yürürlüğe girdi.

  • Gümrük idarelerimizce bu yılın ilk 11 ayında 30,2 Milyon Lira değerinde 12 bin ton kaçak akaryakıt ele geçirilmiştir.
  • Kaçakçılıkla daha etkin mücadele için çay-tütün dedektör köpeklerini de ilk kez 2010 yılının sonundan itibaren kullanmaya başladık.
  • Dedektör köpekler vasıtasıyla 11 aylık dönemde;
    • 5,7 milyon lira değerinde, 1 milyon 140 bin 890 paket sigara,
    • 49 bin 610 lira değerinde 4,9 ton kaçak çay ele geçirilmiştir.
  • Halen çeşitli kara sınırları ile hava ve deniz limanlarında 22’si narkotik, 6’sı çay-tütün ve 4’ü de patlayıcı olmak üzere toplam 32 dedektör köpeğimiz bulunmaktadır.
  • 2011 yılının ilk 11 ayında gerçekleştirilen operasyonlarda; 60,5 milyon lira değerinde uyuşturucu olmak üzere toplam 538 milyon lira değerinde kaçak eşya yakalanmıştır.
  • 2010 yılında; 468,3 milyon liralık uyuşturucu ve ticari eşya ele geçirildiği göz önüne alındığında, şimdiden geçen yılın rakamlarını geride bıraktığımızı görüyoruz. 2011 yılında gerçekleştirilen operasyonlarda Türkiye’den yurtdışına kaçırılmak istenen nesli tehlikede olan yabani hayvan ve bitki türleri de ele geçirilmiştir. Çoğu sadece Türkiye'de yetişen 160 türe ait 5 bin 236 adet bitki tohumu ile dünyada sadece Erzurum Karayazı'da yetişen bir tür ters lale olan çiçeğin son kalan 57 soğanı yurt dışına çıkarılmak üzereyken el konulmuştur.
  • 6111 sayılı Kanun’la 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden önce el konulan, hukuki nedenlerle henüz tasfiyesi gerçekleştirilemeyen araçların tasfiyesine de imkân sağlanmıştır.

VAN’A YARDIM

Kaçak eşyalarla ilgili olarak vatandaşımızın ihtiyacına çözüm üreten bir Bakanlık olarak önemli bir tasarrufta bulunduk.

Hepimizi derinden üzen Van depreminde zarar gören vatandaşlarımıza gümrüklerde yakalanan eşyaların gönderilmesi için acil bir düzenleme yaptık ve tasfiyelik hale gelen bazı eşya ve gıda ürünlerini sağlık denetiminden geçirdikten sonra Van’a ulaştırdık. Bu çerçevede bu ay içinde yaklaşık 650 bin lira değerinde 80 kalem gıda ve giysiyi Van’a gönderdik.

Laboratuarlarca Tüketilebilir Raporu verildikten sonra 42 bin kg. gıda, muhtelif giysi ve eşya da Van’a gönderilmek üzere hazırdır.

Ayrıca 31 adet konteyner bedelsiz olarak Van Valiliği’ne teslim edilmiştir.

Özel sektörden temin edilen 270 metrekare prefabrik yapı da Valiliğimize ulaştırılmıştır.

Buradan bir kez daha Van’daki kardeşlerimize geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Bu vesileyle devletimizin her daim Türkiye’nin her yerinde ihtiyacı olan vatandaşlarımızın yanında olacağını da vurgulamak istiyorum.

c) Acil Müdahale Timleri Oluşturuldu

Gümrük kapılarımızda hizmet kalitesini yükseltmek üzere; 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Bakanlığımıza verilen “Gümrüklü yer ve sahalarda kamu düzeninin bozulmasını önleyecek tedbirleri almak, buraların takip ve muhafazasını sağlamak” görevi ile ilgili olarak “Acil Müdahale Timleri”ni oluşturduk.

Söz konusu timler ilk etapta Habur, Nusaybin, Esendere, Gürbulak ve Sarp Sınır Kapılarında göreve başladılar.

İhtiyaç çerçevesinde diğer sınır kapılarında da “Acil Müdahale Timleri” hizmet verecektir.

4- GELECEĞE YÖNELİK PROJELERİMİZ

a) Kâğıtsız Beyan İşlemi

Gümrük işlemlerinin kâğıtsız ortamda yürütülmesini sağlayan “kâğıtsız beyan” projemiz gümrük işlemlerinin süresini ve maliyetini azaltarak, ticareti kolaylaştıran bir uygulamadır.

Sistem, sadece Gümrük beyannamesiyle elektronik ortamda işlem yapılabilmesine imkân tanımaktadır.

Kağıtsız Beyan ile;

  • Dış ticaret erbabının, gümrük işlemlerini kendi ofisinden yapmasını,
  • ümrüklerde iş yoğunluğu ve beklemelerin azalmasını,
  • Gümrüklerde iş takibi yapan aracılara gerek kalmamasını,
  • Kırtasiyeciliğin azalmasını,
  • Gümrük işlem maliyetlerinin minimize edilmesini

sağlamakta, böylece firmalarımızın rekabet güçlerini artırmaktadır.

Kâğıtsız Beyan” uygulamasına (Ankara TIR, Esenboğa, İzmir Ege Serbest Bölge, Trabzon, Karaköy Yolcu Salonu, Konya, Manisa Gümrük Müdürlükleri olmak üzere) 7 gümrük müdürlüğümüzde başlanmıştır ve bu uygulama önümüzdeki yıl tüm yurda yayılacaktır.

b) Tek Pencere

“Tek Pencere” uygulaması ise; gümrük işlemleri sırasında istenen tüm belgelerin tek noktadan temin edilmesine imkân sağlamaktadır.

Tek Pencere sistemiyle;

  • Bürokrasiden ve belge temininden kaynaklanan zaman kayıpları minimum düzeye iniyor,
  • Belgede sahtecilik engelleniyor,
  • Gümrüklerdeki işlem süreleri kısalıyor,
  • İşlem maliyetleri azalıyor.

Bu projeyi de diğer kurumların altyapılarının elvermesi koşuluyla 2014 yılı içerisinde hayata geçirmeyi planlıyoruz.

c) Hızlı Kargo

“Hızlı Kargo” elektronik sistemini Mart 2011’de hayata geçirdik.

Bu uygulama ile ticari niteliği olmayan şahsi kullanıma mahsus bir gönderi için, alıcısının gümrük idaresine gelmesine gerek kalmaksızın kapıdan kapıya teslimat yapılması mümkündür.

Ayrıca bu hizmet kargo firması ya da posta idaresine taşıma hizmeti karşılığı ödenen ücret ile, varsa ödenmesi gereken tek ve maktu vergi dışında herhangi bir maliyet getirmemektedir.

B) TİCARET

Bakanlığımızın ikinci ayağını oluşturan “Ticaret” kısmıyla ilgili uygulamalarımız kapsamında öncelikle hukuki alanda gerçekleştirdiğimiz yeniliklerden bahsetmek istiyorum.

a) Yeni Türk Ticaret Kanunu

Yüce Meclisimizde mutabakatla kabul edilerek yasalaşan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Kanun, ülkemiz ekonomisinin başarılı yükseliş grafiğini ve sürdürülebilir büyümeyi devam ettirmek için ihtiyaç duyulan düzenlemeleri kapsamaktadır.

Getirdiği yenilikler ve düzenlemeler çerçevesinde devrim niteliğinde sayılacak Yeni Türk Ticaret Kanunu ülkemizde;

  • Yatırım ve iş yapma ortamının iyileştirilmesi,
  • Şirketlerimizde kurumsal yönetim ilkelerinin benimsenmesi,
  • Kayıt dışılığın önlenmesi,
  • Şeffaflığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması,
  • Bilgi toplumuna uygun hizmetlerin ön plana çıkması,

gibi alanlarda önemli yenilikler ve ilerlemeler sağlayacaktır.

Şirketler kurulurken artık uzun formalitelere gerek olmayacak, elektronik ortamda 5-6 dakikada şirket kurulması mümkün hale gelecektir.

Bu kanunla getirdiğimiz bir diğer yenilik ise tek kişiyle şirket kurulmasının mümkün olmasıdır.

Halen mevzuatımızda bulunmayan Şirketler Topluluğu Hukuku da ilk defa bu Kanunla düzenlenmiştir.

Bağımsız denetim ilk defa düzenlenecek bir alan olarak bu kanunda yer almıştır.

b) Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) Hayata Geçti

Yeni Ticaret Kanunu ile; ticaret sicili kayıtlarının elektronik ortamda tutulabilmesine imkân tanınmıştır.

Böylece ticaret sicili kayıtları ile tescil ve ilan edilmesi gereken içerikler düzenli olarak depolanacak ve elektronik ortamda sunulacaktır.

Bu sistem ile ticari alanda faaliyet gösterecek gerçek ve tüzel kişilerin her birinin bir ticari kimlik numarası olacak.

Böylece tüm iş, işlem ve faaliyetlerin bu yazılım üzerinden izlenmesi imkânına kavuşacağız.

Sistemin pilot uygulamasına Mersin’de başladık. 2012 yılı sonuna kadar da ülke geneline yaygınlaştırmış olacağız.

c) 5957 Sayılı Kanun 1 Ocak 2012’de Yürürlüğe giriyor

Bakanlığımızın görev ve yetki alanında bulunan sebze ve meyve ticareti; üreticiler, üretici örgütleri, komisyoncular, tüccarlar, sınai işletmeler, ithalat ve ihracatçılar, perakendeciler ile 74 milyon sebze ve meyve tüketicisini ilgilendiren önemli bir sektördür.

Bu çerçevede 5957 sayılı “Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun” 1 Ocak 2012'de yürürlüğe girecektir.

  • Kanunun getirdiği en önemli yenilik; malların toptancı haline bildirim esasıdır. Malların toptancı haline bildirilmesi kaydıyla toptancı hali dışında da alım-satımının yapılabilmesinin önünün açılmasıdır.
  • Bu kanunun öngördüğü önemli bir düzenleme de Bakanlığımız bünyesinde oluşturulacak HAL KAYIT SİSTEMİDİR.

Hal Kayıt Sistemi ile;

  • Sebze ve meyve ticaretine ilişkin elektronik ortamda tutulan bilgilerin izlenmesi ve duyurulması,
  • Meslek mensuplarının kayıt altına alınması,
  • Bunlara yönelik veri tabanının oluşturulması
  • Toptancı halleri arasında ortak bilgi paylaşımı ve iletişim sağlanacaktır.

Ürünlerin izlenebilirliğine yönelik bilgileri içeren “ürün künyeleri” sayesinde tüketiciler “Hal Kayıt Sistemi”ni kullanarak, tükettikleri ürünün nerede ve ne zaman üretildiğine ilişkin temel bilgilere ulaşabileceklerdir.

Geçtiğimiz hafta yayımlanan Hal Kayıt Sistemi Tebliği ile 01.01.2012 tarihi itibariyle artık tüm sebze ve meyveler için ürün künyesi oluşturulacak, bu künyede sebze ve meyvelerin nerede, kim tarafından ve ne zaman üretildiği gibi bilgilerin yer alacaktır.

d) Lisanslı Depoculuk

Hayata geçirdiğimiz “Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Sistemi” Türkiye de bir ilki oluşturmaktadır.

  • Lisanslı depoculuk sistemiyle birlikte, üreticilerimiz mahsullerini depolayabilecekleri sağlıklı, güvenli ve sigortalı depo imkânı elde edeceklerdir.
  • Lisanslı depo işletmelerince bu ürünlerin mülkiyetini temsil eden ürün senetleri çıkarılacaktır. Bu senetler kıymetli evrak hükmündedir.
  • Böylece bu ürünlerin ticareti ürün senetleri vasıtasıyla Ürün İhtisas Borsası'nda gerçekleştirilecektir.
  • Üreticilerimiz isterlerse fiyatların düşük olduğu hasat döneminde ürünlerini elden çıkarmak yerine lisanslı depolara koyarak, ürün senetlerini teminat olarak gösterip uygun koşullarda kredi kullanabileceklerdir.

Bu uygulama ile hedefimiz; ülkemizi bölgemizdeki tarım ürünleri ticaretinin merkezi durumuna getirmektir.

e) Ekonomimizin Candamarı - Esnaf ve Sanatkârlarımız

Esnaf ve Sanatkârlarımız, gelir dağılımının iyileştirilmesi, sermaye ve refahın tabana yayılması ve bu suretle sosyal dengelerin korunmasında ekonomik ve sosyal hayatımızın en önemli unsurlarından biridir.

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu ile birlikte, önceden kâğıt ortamında yapılan esnaf ve sanatkârlara yönelik iş ve işlemleri de elektronik ortama taşıdık.

Şu anda 1 milyon 967 bin 567 esnaf ve sanatkârın bilgileri elektronik kayıtlarda yer almaktadır.

2011 yılı verilerine baktığımızda ticaret ortaklarının ekonomik hayata katılımının arttığını görüyoruz.

  • 2011 yılı ilk on ayında toplam 45 bin 483 şirket ve 50 bin 947 gerçek kişi ticari işletmesi kurulmuştur.
  • Yani geçen yılın aynı dönemine göre kurulan şirket sayısı %7,54 ve gerçek kişi ticari işletme sayısı %20 oranında artmıştır.
  • İlgili tüm kurum ve kuruluşların katkılarını alarak hazırladığımız Esnaf ve Sanatkârlar Değişim, Dönüşüm, Destek (3D) Strateji Belgesi ve Eylem Planı (ESDEP), esnaf ve sanatkârlarla ilgili ilk eylem planıdır.
    • Aynı zamanda bu alanda yapılmış en kapsamlı çalışmadır.
    • Bu planla hedefimiz; “esnaf ve sanatkârlarımızın rekabet gücünü arttırmak ve ihtiyaç duyulan değişim ve dönüşümü desteklemektir.
    Esnaf ve sanatkârlarımız için yaptığımız çalışmalardan bazılarına burada değinmek istiyorum:
    • 2002 yılında esnaf ve sanatkârlarca ödenen faiz oranı %47 iken,
    • 2011’de, yeni açılacak ve vadesi 1 yıla kadar olan kooperatif kredilerinde faiz oranını %5’e indirdik.
    • Mevcut ya da yeni açılacak ve vadesi 1 yıldan fazla olan diğer tüm kooperatif kredilerinde bu oran %6’dır.
  • Esnaf ve sanatkârlara 2002 yılında Halk Bankasından Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) kefaletiyle kullandırılan kredilerin tutarı 153 Milyon lirayken, bu rakamı Kasım 2011 sonu itibarıyla 5,5 Milyar liraya çıkardık.
  • Bu dönem içerisinde verilen krediler 36 kat artmıştır.
  • 2002 yılı sonu itibariyle 402 kooperatif esnaf ve sanatkârlarımıza kredi kullandırabilirken 30 Kasım 2011 tarihi itibariyle bu sayı 794 olmuştur.
  • Ayrıca esnaf ve sanatkârların kredi kefalet kooperatiflerine olan borçlarını da yeniden yapılandırdık.
  • KOSGEB desteklerinden eskiden sadece imalat sektöründeki KOBİ’ler yararlanırken, bugün hizmet sektöründe faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârımız da yararlanmaktadır.

f) Kooperatifleri Yeniden Düzenliyoruz

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı yaklaşık 13 bin kooperatif ile üst kuruluşuna ve bunların 2 milyondan fazla kooperatif ortağına hizmet sunmaktadır.

Kooperatiflere yönelik kurumsal hizmetlerin iyileştirilmesinin yanı sıra, uluslararası iyi uygulamalar da esas alınarak sistemin bir bütün halinde rehabilite edilmesine ilişkin çalışmalarımız sürmektedir.

  • Bu kapsamda 2011 yılı program tedbirlerine uygun olarak; Bakanlığımızca Türkiye Kooperatifçilik Strateji Belgesi hazırlanmıştır.
    Bu strateji belgesi ile; devletin, kooperatif üst örgütlerinin ve diğer sivil toplum örgütlerinin bu alandaki rollerinin yeniden tanımlanmaktadır.
  • “Kooperatiflerin amaçlarını gerçekleştirmek için hazırlayacakları projeleri desteklemek ve teşvik etmek ve bu yönde düzenlemeler yapmak” da Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın görevleri arasındadır.
    Bundan böyle Kooperatiflerin üretim ve istihdama katkısı olacak projelerini desteklememiz mümkün olacaktır.
  • Bu kapsamda kooperatiflerin hazırlayacağı projelere kredi ve hibe verilmesini içeren “Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) Etüt ve Uygulama Projesi” ile Kooperatiflerin bilgi ve denetimini elektronik ortama taşıyacak e-Kooperatif projesi çalışmalarımız devam ediyor.
  • Kooperatifçilik sektörünü düzenleyen mevzuatta Kooperatiflerin dönüşümü çerçevesinde ve günün ihtiyaçları doğrultusunda düzenleme çalışmalarımız sürmektedir.
  • Birleşmiş Milletler tarafından, 2012 yılı “Uluslararası Kooperatifler Yılı” olarak ilan edilmiştir. Bu kapsamda ülkemizde de Bakanlığımızın koordine edeceği etkinlikler düzenlenerek, bu alanda farkındalık oluşturmayı hedefliyoruz
  • Bakanlığımız özellikle kadınlarımızın kooperatif çatısı altında bir araya gelerek emeklerinin ekonomiye kazandırılması amacıyla kurulan “Kadın, Çevre, Kültür ve İşletme Kooperatiflerine” destek vermektedir.

g) Tüketici Haklarına Saygı - Bilinçli Tüketici

Gelişmiş ekonomilerin temel özelliklerinden biri de hiç şüphesiz tüketici haklarına gösterilen saygı ve duyarlılıktır.

Bakanlığımız bünyesinde ve 81 şehir, 892 ilçede oluşturulan 975 tüketici sorunları hakem heyeti ile tüketici haklarının korunması ve uyuşmazlıkların çözümüne yönelik çalışmalarımız devam etmektedir.

Tüketici bilincinin artırılması amacıyla yaptığımız çalışmalar sonucu, Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatına yapılan başvuruların her geçen gün artış gösterdiğini görmekteyiz.

2011 yılı Kasım ayı itibariyle;

  • 23 bin 873’ü Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatına
  • 131 bin 347’si hakem heyetlerine olmak üzere
  • Toplam 155 bin 220 şikâyet başvurusu yapılmıştır.
  • Bunlardan 111 bin 362’si yani %84’ü tüketici lehine,
    19 bin 469’u tüketici aleyhine sonuçlanmıştır.

h) Düzenlenen e-Belgeler Piyasa düzenlemeleri kapsamında Belgelendirme çalışmalarımız kapsamında bu yılın 11 ayında;

  • 13 bin 815 adet garanti belgesi,
  • 4 bin 146 adet satış sonrası hizmetleri yeterlilik belgesi olmak üzere
  • Toplam 17 bin 961 adet belge başvurusu internet üzerinden e-imza ile sonuçlandırılmıştır.

i) TÜBİS (Tüketici bilgi sistemi)

Sistem

  • Tüketicilerin eğitilmesi ve bilgilendirilmesi,
  • Uluslararası tüketici kurumlarına erişim sağlanması,
  • Tüketici sorunları hakem heyetleri ve tüketici mahkemelerinin karar süreçlerinin desteklenmesi, konularında tüm vatandaşlarımıza hitap etmektedir.

j) Reklam Kurulu

Bakanlığımız bünyesinde oluşturulan ve ilgili kurum ve kuruluşları temsil eden 29 üyeden oluşan Reklam Kurulu, ülkemizde yayınlanan her türlü ticari reklam ve ilanın hukuka uygunluğunu denetlemekle görevli ve yetkilidir.

Kurul;

  • 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu’nun 17’nci maddesi ile gerek Bakanlığımıza yapılan başvurular, gerekse re’sen olmak üzere ticari reklam ve ilanları denetlemektedir.
  • Hukuka uygun olmayan reklam ve ilanlarla ilgili olarak tedbiren durdurma, durdurma, düzeltme ve idari para cezaları tesis etmektedir.
    • Reklam Kurulu’na 2011 yılında 2 bin 546 başvuru yapılmıştır.
    • Bu dönemde, verilen toplam idari para cezası ise 15 milyon liradır.

C- REKABET KURUMU

Bilindiği üzere Bakanlığımızın ilişkili kurumlarından olan ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u uygulamakla yükümlü Rekabet Kurumu ülkemiz ekonomisi açısından önemli görevler ifa etmektedir.

4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca teşebbüslere esastan verilen para cezası miktarı 2011 Kasım ayı sonu itibarıyla 460 milyon TL’ye ulaşmıştır.

2010 yılı ile karşılaştırıldığında Rekabet Kurumu tarafından 2011 yılında esastan verilen para cezalarında 14 kata yakın bir artış görülmektedir.

Bu kararlara ilave olarak, Rekabet Kurumu, 4054 sayılı Kanunun uygulanmasına yönelik ilgililerin hak ve yükümlülüklerini ortaya koymak amacıyla ikincil mevzuat çıkarma yetkisini de haizdir.

  • Buna paralel olarak, Rekabet Kurumu’na bildirilerek izin alınması gereken birleşme-devralmalara ilişkin Kurul tarafından 2010 yılında kabul edilen 2010/4 sayılı yeni bir Tebliğ 2011 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu yeni Tebliğ ile,
    • Kurumun iş yükünün birleşme-devralma işlemlerine yoğunlaşması,
    • Teşebbüslerimize daha fazla hukuki belirlilik sağlanması,
      amaçlanmaktadır.
  • Yeni Tebliğ ile birleşme-devralma işlemlerinin bildirimine yönelik eski Tebliğdeki ciroya ilave olarak geçerli olan pazar payı eşiği terk edilmiş ve sadece teşebbüslerin cirolarını temel alan bildirim eşiği getirilmiştir.

Sayın Başkan, Değerli Milletvekilleri,

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın 2012 Mali Yılı Bütçesi 384 milyon 676 bin Liradır.

Bütçenin ve yapılan çalışmaların ülkemiz için hayırlı olmasını diliyorum.

Yüce milletimizi temsil eden Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni ve siz saygıdeğer milletvekillerimizi sevgi ve saygılarımla selamlıyorum.